Vinh Smith và hành trình từ pentapping đến 10 năm với trống

Có một thời điểm, Vinh Smith chỉ đơn giản là một cậu bé thích xem những video chơi trống trên YouTube. Không có định hướng trở thành drummer, cũng chưa nghĩ rằng mình sẽ dành 10 năm tiếp theo ngồi sau một bộ trống.

Hồi nhỏ, Vinh từng học keyboard ở Cung Thiếu nhi Lào Cai nhưng không thực sự tìm thấy hứng thú. Đến khoảng cấp 2, những video pentapping bắt đầu thu hút Vinh. Từ việc xem, Vinh tự tập theo, gần như ngày nào cũng gõ bàn, gõ bút để thử lại những gì mình nhìn thấy trên màn hình.

Nhận ra con trai thực sự thích trống, bố Vinh cho cậu tham gia đội nghi lễ ở trường. Việc được tiếp xúc với trống nhiều hơn khiến Vinh lần đầu nghĩ rằng đây có thể là thứ mình muốn theo đuổi nghiêm túc. Đến năm 2016, bố đưa Vinh xuống Hà Nội để bắt đầu học trống chuyên nghiệp.

10 năm sau, Vinh đã gắn liền với bộ trống ở nhiều cương vị khác nhau: một nhạc công tốt nghiệp Trường Đại học Văn hóa - Nghệ thuật Quân đội & Học viện Âm nhạc Quốc gia Khoa Jazz, drummer trong Hailinhtasm và đồng thời là người dạy trống.

Nhưng sau 10 năm, điều thay đổi nhiều nhất có lẽ không nằm ở cách Vinh chơi trống, mà ở cách Vinh nhìn về công việc của một drummer.

“Ngày trước mình nghĩ chơi trống đơn giản là đánh hay, đánh nhanh, có nhiều kỹ thuật. Nhưng càng chơi lâu mình càng nhận ra kỹ thuật chỉ là một phần thôi.”

Với Vinh, câu hỏi quan trọng hơn không còn là mình có thể đánh được gì, mà là mình đang chơi gì, chơi ở đâu và chơi như thế nào để phục vụ cho âm nhạc.

Đặc biệt khi bước ra khỏi môi trường học thuật để chơi band, đi diễn và làm việc với những người khác, Vinh bắt đầu hiểu rằng một drummer không phải lúc nào cũng cần chơi thật nhiều. Có những lúc, chính việc không chơi lại khiến phần nhạc hay hơn.

Sự thay đổi đó cũng nằm ở cách Vinh nhìn về một tay trống giỏi. Kỹ thuật và tốc độ đều có thể luyện tập, nhưng khả năng nghe và cảm nhận âm nhạc cần nhiều thời gian hơn để hình thành.

“Một drummer hay theo mình không nhất thiết phải là người đánh được nhiều thứ nhất, mà là người biết mình đang chơi gì và biết mình cần làm gì cho bài nhạc.”

Khi chơi cùng Hailinhtasm, cách nghĩ đó càng trở nên rõ ràng hơn. Nếu môi trường học thuật cho Vinh nền tảng về kỹ thuật, cách đọc và xử lý âm nhạc, thì việc chơi band buộc Vinh phải học một thứ khác: lắng nghe những người còn lại.

Phần trống phải tương tác với bass, guitar, vocal và cuối cùng vẫn phải nằm trong tổng thể của bài hát. Có những thứ ở trường có thể mất rất nhiều thời gian để luyện tập, nhưng khi vào band, đôi khi một groove đơn giản và đúng chỗ lại hiệu quả hơn rất nhiều.

Vinh cũng tìm thấy ở Hailinhtasm một không gian để thử nghiệm. Những ảnh hưởng từ jazz, funk, hip-hop hay những gì Vinh đang nghe có thể được đưa vào phần trống, nhưng không phải để tách mình khỏi bài hát. Chúng chỉ có ý nghĩa khi tìm được vị trí phù hợp trong tổng thể.

Bởi vậy, chơi trong một band cũng đồng nghĩa với việc biết lúc nào nên nhường sân cho người khác.

“Nói vui thì đi chơi band nhiều khi phải biết nhường sân cho nhau.”

Việc đứng ở vị trí một người dạy trống cũng khiến Vinh nhìn lại chính quá trình học của mình. Những thứ từng được thực hiện theo bản năng bỗng trở nên khác khi phải giải thích cho một người mới bắt đầu. Từ đó, Vinh hiểu hơn vì sao một người học có thể gặp khó ở một điểm nào đó, và nhận ra đôi khi cách giải thích đơn giản nhất lại là cách hiệu quả nhất.

Có lẽ cũng từ sự tò mò với việc đặt những thứ quen thuộc vào một ngữ cảnh mới, Vinh thực hiện tiết mục “Một Con Vịt” trong buổi tốt nghiệp. Một ca khúc thiếu nhi vốn đã quá quen thuộc được đưa vào ngôn ngữ của jazz và cách chơi trống của Vinh, trở thành một phiên bản khác với những gì người nghe vốn biết.

Với Vinh, đó cũng là cách để tiết mục chứa đựng cả hai phía trong hành trình của mình: những gì được học trong môi trường học thuật và những gì Vinh tự tìm thấy qua những thứ mình nghe, mình thích và muốn thử nghiệm bên ngoài.

Sự chú ý của khán giả dành cho video sau đó khiến chính Vinh cũng bất ngờ. Nhưng có lẽ điều đáng nói hơn nằm ở cách một bài hát quen thuộc có thể mở ra một cách nghe khác - cũng giống như cách 10 năm chơi trống đã khiến Vinh nhìn cây trống khác đi.

“10 năm rồi nhưng mình vẫn cảm thấy mình còn rất nhiều thứ để học.”

Và có lẽ đó cũng là lý do Vinh vẫn muốn tiếp tục ngồi sau bộ trống mỗi ngày.